ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ଦୀର୍ଘ ଅଧ୍ୟାୟ, ୨୪ ବର୍ଷର ଶାସନ ଓ ଆଗାମୀ ରାଜନୈତିକ ଆହ୍ୱାନ
ଡ଼ ମହେଶ୍ୱର, ସମ୍ପାଦକ,ସମୀକ୍ଷା ନ୍ୟୁଜ:
ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିର ଜଣେ ପ୍ରମୁଖ ନେତା ତଥା ପୂର୍ବତନ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ ଆଜି, ଅକ୍ଟୋବର ୧୬ ତାରିଖରେ, ୮୦ ବର୍ଷ ବୟସରେ ପଦାର୍ପଣ କରିଛନ୍ତି। ତାଙ୍କ ଜନ୍ମଦିନ ଅବସରରେ ଓଡ଼ିଶା ର ରାଜନୈତିକ ମହଲରେ ତାଙ୍କର ଦୀର୍ଘ ରାଜନୈତିକ ଯାତ୍ରା, ୨୪ ବର୍ଷର ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀତ୍ୱ, ରାଜ୍ୟର ବିକାଶରେ ତାଙ୍କ ସରକାରର ଭୂମିକା ଏବଂ ବର୍ତ୍ତମାନର ବିରୋଧୀ ଦଳର ନେତା ଭାବେ ତାଙ୍କ ଦାୟିତ୍ୱକୁ ନେଇ ଚର୍ଚ୍ଚା ହେଉଛି। ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ କେବଳ ଜଣେ ନେତାଙ୍କ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଯାତ୍ରା ନୁହେଁ; ଏହା ଓଡ଼ିଶାର ଗତ କିଛି ଦଶନ୍ଧିର ରାଜନୈତିକ ଇତିହାସ ସହ ଜଡ଼ିତ। ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ରାଜ୍ୟର ଶାସନ ଦାୟିତ୍ୱରେ ରହିବାଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ୨୦୨୪ ମସିହାରେ କ୍ଷମତା ହରାଇବା ଏବଂ ବର୍ତ୍ତମାନ ବିରୋଧୀ ଦଳର ନେତା ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତାଙ୍କ ଯାତ୍ରା ଅନେକ ରାଜନୈତିକ ମୋଡ଼ ଦେଇ ଗତି କରିଛି। ଜନ୍ମରୁ ରାଜନୀତି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ୧୯୪୬ ମସିହା ଅକ୍ଟୋବର ୧୬ ତାରିଖରେ ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ଜନ୍ମ ହୋଇଥିଲା। ସେ ହେଉଛନ୍ତି ଓଡ଼ିଶାର ପୂର୍ବତନ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ତଥା ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ରାଜନେତା ବିଜୁ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ପୁତ୍ର। ତାଙ୍କ ଶିକ୍ଷାଜୀବନର ଏକ ବଡ଼ ଅଂଶ ଓଡ଼ିଶା ବାହାରେ ବିତିଥିଲା। ଦିଲ୍ଲୀର କିରୋରୀ ମାଲ୍ କଲେଜରୁ ସେ ସ୍ନାତକ ଶିକ୍ଷା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ। ରାଜନୀତିରେ ପ୍ରବେଶ କରିବା ପୂର୍ବରୁ ସେ ଜଣେ ଲେଖକ ଭାବେ ମଧ୍ୟ ପରିଚିତ ଥିଲେ। ୧୯୯୭ ମସିହାରେ ପିତା ବିଜୁ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ଦେହାନ୍ତ ପରେ ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ ସକ୍ରିୟ ରାଜନୀତିରେ ପାଦ ଥାପିଥିଲେ। ସେହି ବର୍ଷ ସେ ଆସ୍କା ଲୋକସଭା ଆସନରୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ। ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ସେ ବିଜୁ ଜନତା ଦଳ ବା ବିଜେଡିର ନେତୃତ୍ୱ ନେଇଥିଲେ। ଏହି ଦଳ ପରେ ଓଡ଼ିଶାର ରାଜନୀତିରେ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଶକ୍ତି ଭାବେ ଉଭା ହୋଇଥିଲା। ୨୦୦୦ରୁ ୨୦୨୪: ଦୀର୍ଘ ୨୪ ବର୍ଷର ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀତ୍ୱ
୨୦୦୦ ମସିହା ମାର୍ଚ୍ଚ ୫ ତାରିଖରେ ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ ଓଡ଼ିଶାର ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ହୋଇଥିଲେ। ଏହାପରେ ସେ କ୍ରମାଗତ ଭାବେ ପାଞ୍ଚଟି ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ନିଜ ଦଳକୁ ବିଜୟୀ କରାଇ ସରକାର ଗଠନ କରିଥିଲେ। ୨୦୦୦ରୁ ୨୦୨୪ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତାଙ୍କର ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀତ୍ୱ ଓଡ଼ିଶାର ରାଜନୈତିକ ଇତିହାସରେ ଏକ ଦୀର୍ଘ ଅଧ୍ୟାୟ ଭାବେ ରହିଛି। ଏହି ସମୟରେ ରାଜ୍ୟରେ ବିଭିନ୍ନ ଜନକଲ୍ୟାଣମୂଳକ ଯୋଜନା, ଭିତ୍ତିଭୂମି ନିର୍ମାଣ, ମହିଳା ସଶକ୍ତୀକରଣ, କ୍ରୀଡ଼ାର ବିକାଶ ଏବଂ ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ପରିଚାଳନା ଭଳି କ୍ଷେତ୍ର ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯାଇଥିଲା। ତେବେ ଦୀର୍ଘ ସମୟର ଶାସନକୁ ନେଇ ବିଭିନ୍ନ ମତ ମଧ୍ୟ ରହିଛି। ତାଙ୍କ ସମର୍ଥକମାନେ ସାମାଜିକ ସୁରକ୍ଷା, ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ପରିଚାଳନା ଓ ପ୍ରଶାସନିକ ସ୍ଥିରତାକୁ ତାଙ୍କ ଶାସନର ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଦିଗ ବୋଲି ଦର୍ଶାଉଥିବା ବେଳେ ସମାଲୋଚକମାନେ ନିଯୁକ୍ତି, ଶାସନରେ ଉତ୍ତରଦାୟିତ୍ୱ ଏବଂ କ୍ଷମତାର କେନ୍ଦ୍ରୀକରଣ ଭଳି ପ୍ରସଙ୍ଗ ଉଠାଇଛନ୍ତି। ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ପରିଚାଳନାରେ ଓଡ଼ିଶାର ଅଭିଜ୍ଞତା, ଓଡ଼ିଶା ଏକ ଉପକୂଳବର୍ତ୍ତୀ ରାଜ୍ୟ ହୋଇଥିବାରୁ ବାତ୍ୟା, ବନ୍ୟା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପ୍ରାକୃତିକ ବିପର୍ଯ୍ୟୟର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇଆସୁଛି। ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ଶାସନ କାଳରେ ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ପୂର୍ବ ପ୍ରସ୍ତୁତି, ଲୋକଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷିତ ସ୍ଥାନକୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତର ଏବଂ ଉଦ୍ଧାର କାର୍ଯ୍ୟ ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯାଇଥିଲା। ୨୦୧୩ରେ ଫାଇଲିନ୍ ବାତ୍ୟା ଏବଂ ୨୦୧୯ରେ ଫନି ବାତ୍ୟା ସମୟରେ ବ୍ୟାପକ ପ୍ରସ୍ତୁତି ଓ ଉଦ୍ଧାର କାର୍ଯ୍ୟ ରାଜ୍ୟର ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ପରିଚାଳନା ଅଭିଜ୍ଞତାକୁ ଆଲୋଚନାକୁ ଆଣିଥିଲା। ଏହି କ୍ଷେତ୍ରରେ ଓଡ଼ିଶାର ଅନୁଭୂତି ଦେଶର ଅନ୍ୟ ରାଜ୍ୟ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଏକ ଉଦାହରଣ ଭାବେ ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛି। ୨୦୨୪ ମସିହାର ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନ ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ ଓ ବିଜୁ ଜନତା ଦଳ ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ମୋଡ଼ ଆଣିଥିଲା। ଦୀର୍ଘ ୨୪ ବର୍ଷର ଶାସନ ପରେ ବିଜେଡି କ୍ଷମତାରୁ ବାହାରିଥିଲା ଏବଂ ଓଡ଼ିଶାରେ ପ୍ରଥମଥର ପାଇଁ ବିଜେପି ସରକାର ଗଠନ କରିଥିଲା। ଏହାଦ୍ୱାରା ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ଦୀର୍ଘ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀତ୍ୱର ଅବସାନ ଘଟିଥିଲା। ନିର୍ବାଚନ ଫଳାଫଳ ପରେ ତାଙ୍କ ରାଜନୈତିକ ଭୂମିକା ବଦଳିଛି। ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବେ ସରକାର ଚଳାଇବା ପରିବର୍ତ୍ତେ ସେ ବର୍ତ୍ତମାନ ବିରୋଧୀ ଦଳର ନେତା ଭାବେ ସରକାରଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ଉପରେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଉଛନ୍ତି। ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ୮୦ତମ ଜନ୍ମଦିନ କେବଳ ଏକ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଉତ୍ସବ ନୁହେଁ; ଏହା ଓଡ଼ିଶାର ରାଜନୈତିକ ଯାତ୍ରାର ଏକ ଦୀର୍ଘ ଅଧ୍ୟାୟକୁ ପୁନର୍ବାର ମନେ ପକାଇବାର ଅବସର।
୨୪ ବର୍ଷ ଧରି ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବେ ରାଜ୍ୟର ଶାସନ ଦାୟିତ୍ୱ ତୁଲାଇବା, ଜନକଲ୍ୟାଣମୂଳକ ଯୋଜନା ରୂପାୟଣ, ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ପରିଚାଳନା ଏବଂ ରାଜନୈତିକ ପରିବର୍ତ୍ତନର ସାମ୍ନା କରିବା ତାଙ୍କ ଜୀବନର ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଅଧ୍ୟାୟ। ସେହିପରି ନିଯୁକ୍ତି, ଶାସନରେ ଉତ୍ତରଦାୟିତ୍ୱ ଓ ବିକାଶର ସମାନ ସୁଯୋଗ ଭଳି ପ୍ରସଙ୍ଗ ତାଙ୍କ ଶାସନର ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନରେ ଆଲୋଚିତ ହେଉଛି। ଏବେ ତାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ରହିଛି ବିରୋଧୀ ଦଳର ନେତା ଭାବେ ନିଜର ଭୂମିକା ତୁଲାଇବା ଏବଂ ବିଜେଡିକୁ ସାଂଗଠନିକ ଭାବେ ସୁଦୃଢ଼ କରିବାର ଦାୟିତ୍ୱ। ଆଗାମୀ ଦିନରେ ତାଙ୍କ ରାଜନୈତିକ ପଦକ୍ଷେପ ଓଡ଼ିଶାର ରାଜନୀତିକୁ କିପରି ପ୍ରଭାବିତ କରିବ, ତାହା ଉପରେ ରାଜନୈତିକ ମହଲର ନଜର ରହିବ।
ଏହି ଅବସରରେ ଓଡିଶାର ପୂର୍ବତନ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଶ୍ରୀଯୁକ୍ତ ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ସୁସ୍ଥ ଓ ନିରାମୟ ଜୀବନ କାମନା ଲାଗି ମହାପ୍ରଭୁ ଶ୍ରୀ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ନିକଟରେ ସମୀକ୍ଷା ପରିବାର ତରଫରୁ ପ୍ରାର୍ଥନା।
