ସମୀକ୍ଷା ବ୍ୟୁରୋ ନ୍ୟୁଜ / ଭୁବନେଶ୍ୱର:

ଭାରତୀୟ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଜଗତରେ ଏମିତି କିଛି କଳାକାର ଅଛନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ ନିଜର ଅଭିନୟ, ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ଓ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱ ଦ୍ୱାରା ଦର୍ଶକଙ୍କ ମନରେ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ସ୍ଥାନ ତିଆରି କରିଛନ୍ତି। ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ବଲିଉଡ୍ର ଅଭିନେତ୍ରୀ ରେଖା ଜଣେ ଅନ୍ୟତମ। ତାଙ୍କର ଆକର୍ଷଣୀୟ ଚେହେରା, ସୁନ୍ଦର ଶାଢ଼ି ପରିଧାନ, ରହସ୍ୟମୟ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱ ଓ ଅସାଧାରଣ ଅଭିନୟ ତାଙ୍କୁ ଦଶନ୍ଧି ଦଶନ୍ଧି ଧରି ଚର୍ଚ୍ଚାରେ ରଖିଛି।
କିନ୍ତୁ ଆପଣ ଜାଣନ୍ତି କି, ଆଜିର ଏହି ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଅଭିନେତ୍ରୀଙ୍କ ଜୀବନ ଆରମ୍ଭରୁ ଏତେ ସହଜ ନଥିଲା? ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଜଗତରେ ନିଜର ପରିଚୟ ତିଆରି କରିବା ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ଅନେକ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜର ସାମ୍ନା କରିବାକୁ ପଡ଼ିଥିଲା। ଆସନ୍ତୁ ଜାଣିବା ତାଙ୍କ ଜୀବନର କିଛି ରୋଚକ ଓ କମ୍ ଆଲୋଚିତ ତଥ୍ୟ।

୧. ରେଖାଙ୍କ ପ୍ରକୃତ ନାମ କ’ଣ?
ରେଖାଙ୍କ ପ୍ରକୃତ ନାମ ହେଉଛି ଭାନୁରେଖା ଗଣେଶନ (Bhanurekha Ganesan)। ସେ ୧୦ ଅକ୍ଟୋବର ୧୯୫୪ରେ ମାଡ୍ରାସ୍ରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କ ମାଆ ପୁଷ୍ପାବଲ୍ଲୀ ତେଲୁଗୁ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଜଗତର ଜଣେ ଅଭିନେତ୍ରୀ ଥିବାବେଳେ ବାପା ଜେମିନି ଗଣେଶନ ତାମିଲ୍ ସିନେମାର ଜଣେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଅଭିନେତା ଥିଲେ।
ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ସେ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଜଗତରେ କେବଳ ‘ରେଖା’ ନାମରେ ପରିଚିତ ହୋଇଥିଲେ। ଏହି ନାମ ଆଜି ଭାରତୀୟ ସିନେମାର ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପରିଚୟ ପାଲଟିଛି।
୨. ଅଭିନେତ୍ରୀ ହେବା ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ ପସନ୍ଦ ନଥିଲା
ଆଜି ରେଖାଙ୍କୁ ବଲିଉଡ୍ର ଜଣେ କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ଅଭିନେତ୍ରୀ ଭାବେ ଦେଖାଯାଉଛି। କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କର ନିଜସ୍ୱ ଇଚ୍ଛା ଆରମ୍ଭରୁ ଅଭିନେତ୍ରୀ ହେବା ନଥିଲା। ଏକ ସାକ୍ଷାତକାରରେ ସେ ନିଜେ କହିଥିଲେ ଯେ ସେ ଅଭିନୟ ଜଗତକୁ ଆସିବାକୁ ବିଶେଷ ଆଗ୍ରହୀ ନଥିଲେ।
ତାଙ୍କର ଇଚ୍ଛା ଥିଲା ବିମାନ ପରିଚାରିକା ହେବା ଏବଂ ଦୁନିଆର ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନ ବୁଲିବା। କିନ୍ତୁ ପରିବାରର ଆର୍ଥିକ ପରିସ୍ଥିତି ଯୋଗୁଁ ଅଳ୍ପ ବୟସରୁ ତାଙ୍କୁ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ କାମ କରିବାକୁ ପଡ଼ିଥିଲା। ଏହି ଅନିଚ୍ଛାରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ଯାତ୍ରା ହିଁ ପରେ ତାଙ୍କୁ ଭାରତୀୟ ସିନେମାର ଜଣେ ବଡ଼ ତାରକାରେ ପରିଣତ କଲା।
ରେଖାଙ୍କ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଯାତ୍ରା ଫୁଲରେ ସଜା ହୋଇନଥିଲା। ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ସମୟରେ ତାଙ୍କ ଚେହେରା, ଗାଢ଼ ତ୍ୱଚାର ରଙ୍ଗ ଓ ହିନ୍ଦୀ ଭାଷା ଉପରେ ଦକ୍ଷତାକୁ ନେଇ ସମାଲୋଚନା କରାଯାଉଥିଲା।
କିନ୍ତୁ ସେ ଏହି ସମାଲୋଚନାରେ ଭାଙ୍ଗି ନପଡ଼ି ନିଜର ଅଭିନୟ, ଭାଷା, ଶୈଳୀ ଓ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱ ଉପରେ ପରିଶ୍ରମ କରିଥିଲେ। ସମୟ ସହିତ ତାଙ୍କର ପରିବର୍ତ୍ତନ ଏତେ ଚମତ୍କାର ଥିଲା ଯେ ସେ ବଲିଉଡ୍ର ଜଣେ ପ୍ରମୁଖ ଷ୍ଟାଇଲ୍ ଆଇକନ୍ ଭାବେ ପରିଚିତ ହେଲେ।
ଏହି ଯାତ୍ରାରୁ ଜଣାପଡ଼େ ଯେ ଆତ୍ମବିଶ୍ୱାସ ଓ ନିରନ୍ତର ପରିଶ୍ରମ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ଜୀବନରେ କେତେ ବଡ଼ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଣିପାରେ।

୪. ‘ସାୱନ ଭାଦୋଁ’ ଫିଲ୍ମରୁ ମିଳିଥିଲା ବଡ଼ ପରିଚୟ
୧୯୭୦ ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ହିନ୍ଦୀ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ସାୱନ ଭାଦୋଁ ରେଖାଙ୍କ କ୍ୟାରିୟରର ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ମୋଡ଼ ଥିଲା। ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ସେ ନବାଗତ ଅଭିନେତ୍ରୀ ଭାବେ ନଜର ଆସିଥିଲେ ଏବଂ ଦର୍ଶକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଲୋକପ୍ରିୟତା ହାସଲ କରିଥିଲେ।
ଏହି ଫିଲ୍ମ ପରେ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ହିନ୍ଦୀ ସିନେମାରେ ନୂଆ ସୁଯୋଗ ଖୋଲିଥିଲା। ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ସେ ନିଜକୁ କେବଳ ଜଣେ ଗ୍ଲାମରସ୍ ଅଭିନେତ୍ରୀ ଭାବେ ସୀମିତ ନରଖି ବିଭିନ୍ନ ଧରଣର ଚରିତ୍ରରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ।
୫. ‘ଉମ୍ରାଓ ଜାନ୍’ ତାଙ୍କୁ ଦେଇଥିଲା ଜାତୀୟ ସ୍ତରର ସ୍ୱୀକୃତି
୧୯୮୧ ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଉମ୍ରାଓ ଜାନ୍ ରେଖାଙ୍କ ଅଭିନୟ ଜୀବନର ଏକ ସ୍ମରଣୀୟ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର। ଏଥିରେ ସେ ଉମ୍ରାଓ ଜାନ୍ ନାମକ ଜଣେ କବୟିତ୍ରୀ ଓ ନୃତ୍ୟଶିଳ୍ପୀଙ୍କ ଜଟିଳ ଚରିତ୍ରକୁ ଜୀବନ୍ତ କରିଥିଲେ।
ତାଙ୍କର ଭାବପ୍ରବଣ ଅଭିନୟ, ସଂଳାପ ପରିବେଷଣ ଓ ଚରିତ୍ର ସହିତ ଏକାତ୍ମ ହେବାର କଳା ଦର୍ଶକଙ୍କୁ ମୁଗ୍ଧ କରିଥିଲା। ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ଅଭିନୟ ପାଇଁ ରେଖା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅଭିନେତ୍ରୀ ଭାବେ ଜାତୀୟ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପୁରସ୍କାର ହାସଲ କରିଥିଲେ।
ଏହା ପ୍ରମାଣ କରିଥିଲା ଯେ ରେଖା କେବଳ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ନୁହେଁ, ବରଂ ନିଜର ଅଭିନୟ ପ୍ରତିଭା ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଭାରତୀୟ ସିନେମାରେ ଏକ ବିଶେଷ ସ୍ଥାନର ଅଧିକାରୀ।
୬. ତାଙ୍କର ଶାଢ଼ି ପରିଧାନ ଶୈଳୀ ଆଜି ମଧ୍ୟ ଚର୍ଚ୍ଚାରେ
ରେଖାଙ୍କ କଥା ଆସିଲେ ତାଙ୍କର ପାରମ୍ପରିକ ଶାଢ଼ି ପରିଧାନ ଶୈଳୀ ବିଷୟରେ ଆଲୋଚନା ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ହୁଏ। ବିଶେଷକରି କାଞ୍ଜିବରମ୍ ଶାଢ଼ି, ଗାଢ଼ ଲିପ୍ଷ୍ଟିକ୍, ମଥାରେ ବିନ୍ଦି ଓ କେଶରେ ଫୁଲ ତାଙ୍କର ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପରିଚୟ ପାଲଟିଛି।
ବଲିଉଡ୍ରେ ଫ୍ୟାଶନ୍ ଟ୍ରେଣ୍ଡ୍ ବଦଳୁଥିଲେ ମଧ୍ୟ ରେଖା ନିଜର ପାରମ୍ପରିକ ଶୈଳୀକୁ ବଜାୟ ରଖିଛନ୍ତି। ତାଙ୍କର ଏହି ଶୈଳୀ ଭାରତୀୟ ପରମ୍ପରା ଓ ଆଧୁନିକ ଗ୍ଲାମର୍ର ଏକ ସୁନ୍ଦର ସମନ୍ୱୟ ଭାବେ ଦେଖାଯାଏ।
୭. ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନକୁ ସେ ରଖିଛନ୍ତି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୋପନୀୟ
ରେଖାଙ୍କ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନକୁ ନେଇ ବର୍ଷ ବର୍ଷ ଧରି ଗଣମାଧ୍ୟମରେ ବିଭିନ୍ନ ଆଲୋଚନା ହୋଇଆସିଛି। ତେବେ ସେ ନିଜର ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ସମ୍ପର୍କ ଓ ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀବନ ବିଷୟରେ ସବୁବେଳେ ଖୋଲାଖୋଲି ଆଲୋଚନା କରନ୍ତି ନାହିଁ।
୧୯୯୦ ମସିହାରେ ସେ ବ୍ୟବସାୟୀ ମୁକେଶ ଅଗ୍ରୱାଲଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ଏହି ବିବାହର ଅଳ୍ପ ସମୟ ପରେ ମୁକେଶଙ୍କ ଦେହାନ୍ତ ହୋଇଥିଲା। ଏହି ଘଟଣା ତାଙ୍କ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନର ଏକ ଦୁଃଖଦ ଅଧ୍ୟାୟ ଥିଲା।
ଅମିତାଭ ବଚ୍ଚନଙ୍କ ସହ ତାଙ୍କ ନାମକୁ ଯୋଡ଼ି ଅନେକ ଗୁଜବ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଚାର ହୋଇଛି। ତେବେ ଏପରି ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ସମ୍ପର୍କ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଅନେକ ଚର୍ଚ୍ଚା ପ୍ରମାଣିତ ତଥ୍ୟ ନୁହେଁ। ତେଣୁ ଗୁଜବ ଓ ପ୍ରକୃତ ତଥ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ପାର୍ଥକ୍ୟ ରଖିବା ଜରୁରୀ।
୮. ଅଭିନୟ ବ୍ୟତୀତ ରାଜନୀତିରେ ମଧ୍ୟ ରହିଛି ତାଙ୍କର ପରିଚୟ
ଅନେକ ଲୋକ ଜାଣିନଥିବେ ଯେ ରେଖା କେବଳ ଜଣେ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଅଭିନେତ୍ରୀ ନୁହନ୍ତି, ସେ ସଂସଦର ଉଚ୍ଚ ସଦନ ରାଜ୍ୟସଭାର ସଦସ୍ୟା ମଧ୍ୟ ହୋଇଥିଲେ।
୨୦୧୨ ମସିହାରେ ତାଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟସଭାକୁ ମନୋନୀତ କରାଯାଇଥିଲା। ତାଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟକାଳ ୨୦୧୮ ମସିହାରେ ଶେଷ ହୋଇଥିଲା। ଏହା ତାଙ୍କ ଜୀବନର ଏକ ଭିନ୍ନ ଅଧ୍ୟାୟ ଥିଲା, ଯାହା ତାଙ୍କର ସାର୍ବଜନୀନ ପରିଚୟକୁ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଜଗତ ବାହାରକୁ ନେଇଯାଇଥିଲା।

୯. ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ସମ୍ମାନରେ ସମ୍ମାନିତ ହୋଇଛନ୍ତି ରେଖା
ଭାରତୀୟ ସିନେମାକୁ ତାଙ୍କର ଅବଦାନ ପାଇଁ ରେଖାଙ୍କୁ ୨୦୧୦ ମସିହାରେ ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ସମ୍ମାନ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା। ଏହା ବ୍ୟତୀତ ସେ ନିଜ ଅଭିନୟ ପାଇଁ ଜାତୀୟ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପୁରସ୍କାର ଓ ଅନେକ ଫିଲ୍ମଫେୟାର୍ ପୁରସ୍କାର ହାସଲ କରିଛନ୍ତି।
ଖୁବସୁରତ୍, ଘର, ମୁକଦ୍ଦର କା ସିକନ୍ଦର, ଉମ୍ରାଓ ଜାନ୍, ଇଜାଜତ୍ ଓ ଖୁନ୍ ଭରି ମାଙ୍ଗ୍ ଭଳି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ତାଙ୍କ ଅଭିନୟ ଜୀବନକୁ ସମୃଦ୍ଧ କରିଛି।
୧୦. ଆଜି ମଧ୍ୟ ରେଖା କାହିଁକି ଏତେ ଲୋକପ୍ରିୟ?
ରେଖାଙ୍କ ଲୋକପ୍ରିୟତାର ପଛରେ କେବଳ ତାଙ୍କର ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ନୁହେଁ, ବରଂ ତାଙ୍କର ଅଭିନୟ ଦକ୍ଷତା, ନିଜସ୍ୱ ଶୈଳୀ ଓ ନିଜ ଜୀବନକୁ ନିଜ ଢଙ୍ଗରେ ବଞ୍ଚିବାର ମନୋଭାବ ରହିଛି।
ସେ ନିଜ କ୍ୟାରିୟରରେ କମେଡି, ପ୍ରେମକାହାଣୀ, ଭାବପ୍ରବଣ ନାଟକ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ମହିଳା ଚରିତ୍ର ଭଳି ବିଭିନ୍ନ ଧରଣର ଭୂମିକାରେ ନିଜର ପ୍ରତିଭା ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଛନ୍ତି। ତାଙ୍କର ପରଦା ଉପରେ ଉପସ୍ଥିତି ଓ ପରଦା ବାହାରର ରହସ୍ୟମୟ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱ ତାଙ୍କୁ ଅନ୍ୟ କଳାକାରଙ୍କଠାରୁ ଭିନ୍ନ କରିଛି।
ରେଖାଙ୍କ ଜୀବନ କେବଳ ଜଣେ ସୁନ୍ଦରୀ ଅଭିନେତ୍ରୀଙ୍କ ସଫଳତାର କାହାଣୀ ନୁହେଁ। ଏହା ହେଉଛି ଜଣେ ମହିଳାଙ୍କ ଆତ୍ମପରିବର୍ତ୍ତନ, ସଂଘର୍ଷ, ପରିଶ୍ରମ ଓ ନିଜସ୍ୱ ପରିଚୟ ଗଢ଼ିବାର ଯାତ୍ରା। ପ୍ରାରମ୍ଭରେ ସମାଲୋଚନାର ସାମ୍ନା କରିଥିବା ଏହି ଅଭିନେତ୍ରୀ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ନିଜ ପ୍ରତିଭା ଦ୍ୱାରା ଭାରତୀୟ ସିନେମାର ଇତିହାସରେ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ସ୍ଥାନ ଅଧିକାର କରିଛନ୍ତି।
ରେଖା ଆଜି ମଧ୍ୟ ବଲିଉଡ୍ର ଏକ ଚିରସବୁଜ ନାମ। ତାଙ୍କର ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର, ଅଭିନୟ ଓ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଶୈଳୀ ଆଗାମୀ ପିଢ଼ିର ସିନେମାପ୍ରେମୀଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ସ୍ମରଣୀୟ ହୋଇ ରହିବ।





