ବିଜୟ ଶଙ୍କର ଦାଶ/ ସ୍ଵତନ୍ତ୍ର ପ୍ରତିନିଧି /ଝାରସୁଗୁଡ଼ା:
ଝାରସୁଗୁଡା, ୨୩/୯ : ଶିଳ୍ପାୟନ, ଖଣିଜ ସମ୍ପଦ ଉତ୍ତୋଳନ ଓ ବିକାଶମୂଳକ ପ୍ରକଳ୍ପ ଝାରସୁଗୁଡ଼ାର ଅର୍ଥନୈତିକ ଚିତ୍ରକୁ ବଦଳାଇ ଦେଇଥିବା ବେଳେ ଏହାର ପରିବେଶୀୟ ପ୍ରଭାବ ଏବେ ଚିନ୍ତାର କାରଣ ପାଲଟିଛି l ଗୋଟିଏ ପଟେ ଶିଳ୍ପାଞ୍ଚଳ ଓ ଖଣି ଅଞ୍ଚଳରେ ଧୂଳିକଣା, ଧୂଆଁ ଓ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରଦୂଷକର ଚାପ ବଢୁଥିବା ବେଳେ ଅନ୍ୟପଟେ ଖଣି, ଶିଳ୍ପ, ରେଳପଥ, ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପ୍ରକଳ୍ପ ପାଇଁ ଜଙ୍ଗଲ ଜମି ବ୍ୟବହାର ପରିବେଶ ସନ୍ତୁଳନ ନେଇ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠୁଛି l ବିକାଶର ଚକ୍ର ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ଘୂରୁଥିବା ଝାରସୁଗୁଡ଼ାରେ ଏବେ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ପ୍ରଶ୍ନ ହେଉଛି ଶିଳ୍ପ ଓ ଖଣିଜ ବିକାଶ ସହ ପରିବେଶ ସୁରକ୍ଷାର ସନ୍ତୁଳନ କିପରି ରହିବ l ବାୟୁ ପ୍ରଦୂଷଣ, ଧୂଳିକଣାର ଆଧିକ୍ୟ, ଜଙ୍ଗଲ ହ୍ରାସ, ଜଳସମ୍ପଦ ଉପରେ ଚାପ ଓ ସ୍ଥାନୀୟ ତାପମାତ୍ରା ବୃଦ୍ଧି ଭଳି ପ୍ରସଙ୍ଗ ଏହି ଚିନ୍ତାକୁ ଆହୁରି ଗଭୀର କରିଛି l
“ବାୟୁରେ ଧୂଳିକଣାର ଚାପ”
ଝାରସୁଗୁଡ଼ା ଶିଳ୍ପାଞ୍ଚଳ, ଇବ୍ ଉପତ୍ୟକା ଓ ଏହାର ଆଖପାଖ ଅଞ୍ଚଳରେ ବାୟୁ ପ୍ରଦୂଷଣ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ପରିବେଶୀୟ ସମସ୍ୟା ଭାବେ ଉଭା ହୋଇଛି l କୋଇଲା ଖଣି, ଶିଳ୍ପ କାରଖାନା, ଭାରୀଯାନ ଚଳାଚଳ, କୋଇଲା ଓ ଫ୍ଲାଇଆଶ୍ ପରିବହନ ସହ ଶିଳ୍ପାଞ୍ଚଳର ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ଯାତାୟାତ ଧୂଳି ପ୍ରଦୂଷଣର ମୁଖ୍ୟ କାରଣ ହୋଇଥିବା ଦେଖାଯାଉଛି l ବିଶେଷକରି ଭାରୀଯାନ ଚଳାଚଳ ସମୟରେ ରାସ୍ତା ଉପରେ ଜମିଥିବା ଧୂଳି ଉଡ଼ି ବାୟୁମଣ୍ଡଳରେ ମିଶୁଛି l କୋଇଲା ଏବଂ ଶିଳ୍ପ କାରଖାନାରୁ ନିର୍ଗତ ଫ୍ଲାଇଆଶ୍ ନେଇ ଯାଉଥିବା ଯାନଗୁଡ଼ିକୁ ଠିକ୍ ଭାବେ ଆବୃତ କରା ଯାଉନଥିବା କାରଣରୁ ଧୂଳିକଣା ବ୍ୟାପକ ଭାବେ ପରିବେଶକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରୁଛି l ଉପଲବ୍ଧ ବାୟୁ ନିରୀକ୍ଷଣ ତଥ୍ୟରେ ବିଭିନ୍ନ ସମୟରେ ଝାରସୁଗୁଡ଼ା, ବ୍ରଜରାଜନଗର ଓ ଇବ୍ ଉପତ୍ୟକା ଅଞ୍ଚଳରେ PM10 ଓ PM2.5 ଭଳି ସୂକ୍ଷ୍ମ ଧୂଳିକଣାର ଉପସ୍ଥିତି ଉଚ୍ଚ ରହିଥିବା ଦେଖାଯାଇଛି l କେତେକ ସମୟରେ ଅଞ୍ଚଳର ବାୟୁ ଗୁଣବତ୍ତା ସୂଚକାଙ୍କ (AQI) ମଧ୍ୟ ଉଚ୍ଚ ସ୍ତରକୁ ଯାଇଥିବାରୁ ବାୟୁର ଗୁଣବତ୍ତା ନେଇ ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଚିନ୍ତା ବଢିଛି l
“ଶିଳ୍ପ ଅଞ୍ଚଳରେ ଧୂଳି-ଧୂଆଁର ଦୁଇଗୁଣା ଚାପ”
ଶିଳ୍ପ ଓ ଖଣି ଅଞ୍ଚଳର ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ ବସତିଗୁଡ଼ିକରେ ପରିବେଶୀୟ ଚାପର ପ୍ରଭାବ ଅଧିକ ଅନୁଭୂତ ହେଉଥିବା ଅଭିଯୋଗ ରହିଛି l ଶିଳ୍ପ ନିଷ୍କାସନ, କୋଇଲା ପରିବହନ, ଖଣି ଅଞ୍ଚଳର ଧୂଳି ଓ ଭାରୀଯାନ ଚଳାଚଳ ଏକାଠି ହେବାରୁ ବାୟୁ ଗୁଣବତ୍ତା ଉପରେ ଚାପ ସୃଷ୍ଟି ହେଉଛି l ବିଶେଷକରି ଶୁଷ୍କ ଋତୁରେ ରାସ୍ତା ଓ ଶିଳ୍ପାଞ୍ଚଳର ଧୂଳି ସମସ୍ୟା ଅଧିକ ଦୃଶ୍ୟମାନ ହେଉଛି l ନିୟମିତ ପାଣି ସିଞ୍ଚନ, ଧୂଳି ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଓ ପରିବହନ ନିୟମର କଡ଼ାକଡ଼ି ପାଳନ ନ ହେଲେ ଏହି ସମସ୍ୟା ଆହୁରି ଜଟିଳ ହେବାର ଆଶଙ୍କା ରହିଛି l
“ଶ୍ୱାସଜନିତ ସମସ୍ୟା ନେଇ ବଢୁଛି ଚିନ୍ତା”
ବାୟୁରେ PM10 ଓ PM2.5 ସମେତ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରଦୂଷଣର ମାତ୍ରା ବଢିଲେ ମଣିଷର ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଉପରେ ତାହାର ପ୍ରତିକୂଳ ପ୍ରଭାବ ପଡ଼େ l ଧୂଳି ଓ ପ୍ରଦୂଷିତ ବାୟୁ ଯୋଗୁଁ ଶ୍ୱାସକ୍ରିୟା ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଅସୁବିଧା, ଚକ୍ଷୁରେ ଜ୍ୱଳନ ଓ ଚର୍ମ ସମସ୍ୟା ଭଳି ଅଭିଯୋଗ ହେଉଛି l ଏହି କାରଣରୁ ଶିଳ୍ପ ଓ ଖଣି ଅଞ୍ଚଳ ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ ବସତିରେ ବାୟୁ ଗୁଣବତ୍ତାର ନିୟମିତ ନିରୀକ୍ଷଣ ସହ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ପ୍ରଭାବ ସମ୍ପର୍କିତ ତଥ୍ୟର ନିୟମିତ ଅନୁଧ୍ୟାନ ଆବଶ୍ୟକ ହୋଇପଡ଼ିଛି l
“କୋଇଲା-ଫ୍ଲାଇଆଶ୍ ପରିବହନରେ କଡ଼ା ନଜର ଜରୁରୀ”
ସଡ଼କପଥରେ କୋଇଲା ଓ ଫ୍ଲାଇଆଶ୍ ପରିବହନ ସମୟରେ ନିୟମ ପାଳନ ଏବେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଜରୁରୀ l ଭାରୀଯାନଗୁଡ଼ିକୁ ଠିକ୍ ଭାବେ ତାରପୋଲିନ୍ରେ ଢାଙ୍କିବା, ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ମାର୍ଗରେ ପରିବହନ କରିବା, ଯାନରୁ ପଦାର୍ଥ ଝରିବାକୁ ରୋକିବା ଓ ଧୂଳିପ୍ରବଣ ରାସ୍ତାରେ ନିୟମିତ ପାଣି ସିଞ୍ଚନ କରିବା ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେବା ଆବଶ୍ୟକ l
କେବଳ ନିୟମ ରହିଲେ ହେବ ନାହିଁ; ଏହାର ବାସ୍ତବ କାର୍ଯ୍ୟକାରିତା ଓ ନିୟମିତ ଯାଞ୍ଚ ମଧ୍ୟ ଜରୁରୀ l ଧୂଳି ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ବ୍ୟବସ୍ଥା କଡ଼ାକଡ଼ି ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହେଲେ ବାୟୁ ପ୍ରଦୂଷଣର ଚାପ କିଛି ମାତ୍ରାରେ ହ୍ରାସ କରାଯାଇପାରିବ l
“ଜଙ୍ଗଲ ଆଚ୍ଛାଦନ ଉପରେ ବଢୁଛି ଚାପ”
ଝାରସୁଗୁଡ଼ାର ପରିବେଶୀୟ ସମସ୍ୟା କେବଳ ବାୟୁ ପ୍ରଦୂଷଣରେ ସୀମିତ ନୁହେଁ l ଜଙ୍ଗଲ ଓ ସବୁଜ ଆବରଣ ଉପରେ ବଢୁଥିବା ଚାପ ମଧ୍ୟ ଚିନ୍ତାର ଅନ୍ୟତମ କାରଣ l ଖଣି ଖନନ, ଶିଳ୍ପ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଓ ସଂପ୍ରସାରଣ, ରେଳପଥ, ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପ୍ରକଳ୍ପ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବିକାଶମୂଳକ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଜଙ୍ଗଲ ଜମି ବ୍ୟବହାର ହେବାରୁ ପ୍ରାକୃତିକ ସବୁଜ ଆବରଣ ଉପରେ ଚାପ ବଢିଛି l ବନ ବିଭାଗ ସମ୍ପର୍କିତ ଉପଲବ୍ଧ ତଥ୍ୟରୁ ମଧ୍ୟ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକଳ୍ପ ପାଇଁ ଜଙ୍ଗଲ ଜମିର ବ୍ୟବହାର ନେଇ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଥିବା ଜଣାପଡ଼େ l ଖଣି ଓ ଶିଳ୍ପ ସଂପ୍ରସାରଣ ଯେତେ ବଢୁଛି, ସେହି ଅନୁପାତରେ ପ୍ରାକୃତିକ ସବୁଜ ଅଞ୍ଚଳର ସୁରକ୍ଷା ଓ ପୁନର୍ବିକାଶ ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେବାର ଆବଶ୍ୟକତା ମଧ୍ୟ ବଢୁଛି l
“ଜଙ୍ଗଲ କମିଲେ ବଢିପାରେ ତାପମାତ୍ରା”
ଜଙ୍ଗଲ କେବଳ ଗଛର ସମାହାର ନୁହେଁ, ଏହା ସ୍ଥାନୀୟ ଜଳବାୟୁ, ମାଟି, ଜଳ ଓ ଜୀବବିବିଧତାର ସୁରକ୍ଷାରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ l ସବୁଜ ଆବରଣ ହ୍ରାସ ପାଇଲେ ମାଟିର ଆର୍ଦ୍ରତା, ଭୂତଳ ଜଳ ପୁନର୍ଭରଣ, ମୃତ୍ତିକା ସୁରକ୍ଷା ଓ ସ୍ଥାନୀୟ ତାପମାତ୍ରା ଭଳି ବିଭିନ୍ନ ପରିବେଶୀୟ ଦିଗ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇପାରେ l ଝାରସୁଗୁଡ଼ାରେ ଗ୍ରୀଷ୍ମକାଳୀନ ଉଚ୍ଚ ତାପମାତ୍ରା ସହ ଶିଳ୍ପାୟନ ଓ ସବୁଜ ଆବରଣ ହ୍ରାସର ସମ୍ପର୍କ ନେଇ ପରିବେଶବିତ୍ମାନେ ଦୀର୍ଘଦିନ ଧରି ଚିନ୍ତା ପ୍ରକାଶ କରିଆସୁଛନ୍ତି l ତେବେ ସ୍ଥାନୀୟ ତାପମାତ୍ରାର ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଓ ତାହାର ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କାରଣ ନିର୍ଣ୍ଣୟ ପାଇଁ ବୈଜ୍ଞାନିକ ତଥ୍ୟର ନିରନ୍ତର ଅଧ୍ୟୟନ ଆବଶ୍ୟକ l
“ଭରଣା ଜଙ୍ଗଲ ନୁହେଁ, ଆବଶ୍ୟକ ବାସ୍ତବ ସବୁଜ ଆବରଣ”
ପ୍ରକଳ୍ପ ପାଇଁ ଜଙ୍ଗଲ ଜମି ବ୍ୟବହାର ହେଲେ ଭରଣା ଜଙ୍ଗଲ ସୃଷ୍ଟିର ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିଥାଏ l କିନ୍ତୁ ପରିବେଶ ସୁରକ୍ଷାର ଦୃଷ୍ଟିରୁ କେବଳ କାଗଜପତ୍ରରେ ବୃକ୍ଷରୋପଣ କିମ୍ବା ଭରଣା ଜଙ୍ଗଲର ବ୍ୟବସ୍ଥା ଯଥେଷ୍ଟ ନୁହେଁ l କେଉଁଠି ବୃକ୍ଷରୋପଣ ହେଲା, କେତେ ଗଛ ବଞ୍ଚିଲା, ସେଗୁଡ଼ିକର ରକ୍ଷଣାବେକ୍ଷଣ କିପରି ହେଉଛି ଓ ନୂଆ ସବୁଜ ଅଞ୍ଚଳ ବାସ୍ତବରେ ପୁରୁଣା ପରିବେଶୀୟ କ୍ଷତିକୁ କେତେ ମାତ୍ରାରେ ପୂରଣ କରୁଛି, ଏସବୁର ନିରପେକ୍ଷ ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ ଜରୁରୀ l ସ୍ଥାନୀୟ ପରିବେଶ ସହ ଖାପ ଖାଉଥିବା ପ୍ରଜାତିର ବୃକ୍ଷରୋପଣ, ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ରକ୍ଷଣାବେକ୍ଷଣ ଓ ବୃକ୍ଷର ବଞ୍ଚିବା ହାର ଉପରେ ନଜର ରଖିବା ଏ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଅଧିକ ଫଳପ୍ରଦ ହୋଇପାରେ l
“ନିରୀକ୍ଷଣ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଆହୁରି ସୁଦୃଢ଼ ହେଉ”
ଝାରସୁଗୁଡ଼ା ଭଳି ଶିଳ୍ପପ୍ରଧାନ ଜିଲ୍ଲାରେ ବାୟୁ ଗୁଣବତ୍ତା ନିରୀକ୍ଷଣକୁ ଆହୁରି ବ୍ୟାପକ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ l କେବଳ ଶିଳ୍ପାଞ୍ଚଳ ନୁହେଁ, ଶିଳ୍ପ ଓ ଖଣି ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ ବସତି, ପ୍ରମୁଖ ପରିବହନ ମାର୍ଗ ଓ ଅଧିକ ଧୂଳିପ୍ରବଣ ଅଞ୍ଚଳରେ ମଧ୍ୟ ନିୟମିତ ବାୟୁ ଗୁଣବତ୍ତା ମାପନ ଆବଶ୍ୟକ l PM10, PM2.5 ସମେତ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପ୍ରଦୂଷକର ତଥ୍ୟ ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ସହଜରେ ଉପଲବ୍ଧ କରାଯିବା ସହ ତାହା ଆଧାରରେ ତୁରନ୍ତ ନିୟନ୍ତ୍ରଣମୂଳକ ପଦକ୍ଷେପ ନେବାର ବ୍ୟବସ୍ଥା ମଧ୍ୟ ଦରକାର l
“ବିକାଶ ସହ ପରିବେଶ ସୁରକ୍ଷାର ସନ୍ତୁଳନ ଜରୁରୀ”
ଝାରସୁଗୁଡ଼ାର ବିକାଶକୁ ଶିଳ୍ପ ଓ ଖଣିଜ ସମ୍ପଦରୁ ଅଲଗା କରି ଦେଖିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ l ଏହି ବିକାଶ ରୋକିବା ମଧ୍ୟ ସମାଧାନ ନୁହେଁ l କିନ୍ତୁ ବିକାଶର ମୂଲ୍ୟ ଯଦି ପରିବେଶୀୟ କ୍ଷତି ଆକାରରେ ଦେବାକୁ ପଡ଼େ, ତେବେ ଦୀର୍ଘକାଳରେ ଏହାର ପ୍ରଭାବ ସାଧାରଣ ଲୋକ, କୃଷି, ଜଳସମ୍ପଦ, ଜୀବବିବିଧତା ଓ ସ୍ଥାନୀୟ ଜଳବାୟୁ ଉପରେ ପଡ଼ିପାରେ l ତେଣୁ ଶିଳ୍ପ ବିକାଶ ସହ ବାୟୁ ପ୍ରଦୂଷଣ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ, କୋଇଲା ଓ ଫ୍ଲାଇଆଶ୍ ପରିବହନରେ ନିୟମ ପାଳନ, ଧୂଳି ନିୟନ୍ତ୍ରଣ, ନିୟମିତ ପାଣି ସିଞ୍ଚନ, ଭାରୀଯାନ ଉପରେ ନଜର, ବାୟୁ ଗୁଣବତ୍ତାର ସ୍ୱଚ୍ଛ ନିରୀକ୍ଷଣ, ଜଙ୍ଗଲ ସୁରକ୍ଷା ଓ ବ୍ୟାପକ ବୃକ୍ଷରୋପଣକୁ ସମାନ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେବାର ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଛି l ଝାରସୁଗୁଡ଼ା ଶିଳ୍ପର ମାନଚିତ୍ରରେ ଯେତେ ଆଗକୁ ବଢ଼ିବ, ସେହି ଅନୁପାତରେ ପରିବେଶ ସୁରକ୍ଷାର ମାପଦଣ୍ଡ ମଧ୍ୟ ଉଚ୍ଚ ହେବା ଦରକାର l ନଚେତ ବିକାଶର ଚକଚକି ମଧ୍ୟରେ ପବନ, ପାଣି ଓ ସବୁଜିମାର ମୂଲ୍ୟ ଦେବାକୁ ପଡ଼ିପାରେ l ଆଗାମୀ ପିଢ଼ି ପାଇଁ ଏକ ସୁସ୍ଥ ଓ ସୁରକ୍ଷିତ ଝାରସୁଗୁଡ଼ା ଗଢ଼ିବାକୁ ହେଲେ ଏବେଠାରୁ ବିକାଶ ଓ ପରିବେଶ ମଧ୍ୟରେ ସନ୍ତୁଳନର ଦୃଢ଼ ରାସ୍ତା ଚୟନ କରିବା ନିତାନ୍ତ ଆବଶ୍ୟକ l
