ସମୀକ୍ଷା ବ୍ୟୁରୋ ନ୍ୟୁଜ / ଭୁବନେଶ୍ୱର:
ପାହାଡ଼ିଆ ଅଞ୍ଚଳରେ ଭୂସ୍ଖଳନ (Landslide) ହେଉଛି ମାଟି, ପଥର ଓ ଶିଳାଖଣ୍ଡ ଢାଲୁ ଭୂମିରୁ ତଳକୁ ଖସିଯିବାର ଏକ ପ୍ରାକୃତିକ ଘଟଣା। ଏହା ପ୍ରାକୃତିକ କାରଣ ସହିତ ମଣିଷର କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ଯୋଗୁଁ ମଧ୍ୟ ହୋଇଥାଏ।
ଭୂସ୍ଖଳନର ପ୍ରମୁଖ କାରଣ
୧. ଅତ୍ୟଧିକ ବର୍ଷା: ପାହାଡ଼ିଆ ଅଞ୍ଚଳରେ ଲଗାତାର କିମ୍ବା ଅତ୍ୟଧିକ ବର୍ଷା ହେଲେ ମାଟିରେ ପାଣି ପ୍ରବେଶ କରେ। ଫଳରେ ମାଟି ଭାରୀ ଓ ଦୁର୍ବଳ ହୋଇ ପାହାଡ଼ର ଢାଲରୁ ତଳକୁ ଖସିପାରେ। ୨. ପାହାଡ଼ର ଅଧିକ ଢାଲ: ଅତ୍ୟଧିକ ଖାଲିଆ ଢାଲ ଥିବା ପାହାଡ଼ରେ ମାଟି ଓ ପଥରକୁ ଗୁରୁତ୍ୱାକର୍ଷଣ ତଳକୁ ଟାଣିଥାଏ। ମାଟିର ଧରି ରଖିବା କ୍ଷମତା କମିଲେ ଭୂସ୍ଖଳନ ହୋଇପାରେ। ୩. ବନନଷ୍ଟ: ଗଛର ମୂଳ ମାଟିକୁ ଦୃଢ଼ ଭାବରେ ଧରି ରଖେ। ଜଙ୍ଗଲ କାଟିଦେଲେ ମାଟିର ଧରି ରଖିବା କ୍ଷମତା କମିଯାଏ ଏବଂ ବର୍ଷାଜଳ ସହଜରେ ମାଟିକୁ କ୍ଷୟ କରି ଭୂସ୍ଖଳନ ଘଟାଇପାରେ। ୪. ଭୂମିକମ୍ପ: ଭୂମିକମ୍ପ ସମୟରେ ପାହାଡ଼ର ଶିଳା ଓ ମାଟିରେ ତୀବ୍ର କମ୍ପନ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ। ଏହା ଢାଲର ସ୍ଥିରତା ନଷ୍ଟ କରି ବଡ଼ ଭୂସ୍ଖଳନ ଘଟାଇପାରେ। ୫. ରାସ୍ତା ଓ ନିର୍ମାଣ କାମ: ପାହାଡ଼ କାଟି ରାସ୍ତା, ଘର, ସୁଡ଼ଙ୍ଗ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ନିର୍ମାଣ କଲେ ପାହାଡ଼ର ପ୍ରାକୃତିକ ଢାଲ ବଦଳିଯାଏ। ଠିକ୍ ଭାବରେ ଢାଲକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ନକଲେ ଭୂସ୍ଖଳନର ଆଶଙ୍କା ବଢ଼ିଥାଏ। ୬. ନଦୀ ଓ ଝରଣାର କ୍ଷୟ: ପାହାଡ଼ ତଳ ଦେଇ ପ୍ରବାହିତ ନଦୀ କିମ୍ବା ଝରଣା ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ମାଟି ଓ ଶିଳାକୁ କ୍ଷୟ କରିପାରେ। ଏଥିରେ ପାହାଡ଼ର ତଳ ଅଂଶ ଦୁର୍ବଳ ହୋଇ ଉପର ଅଂଶ ଖସିପଡ଼ିପାରେ। ୭. ଶିଳାର ଫାଟ ଓ ଭୂଗର୍ଭୀୟ ଗଠନ: ପାହାଡ଼ର ଶିଳାରେ ପୂର୍ବରୁ ଫାଟ ଥିଲେ ବର୍ଷାଜଳ ସେହି ଫାଟ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରବେଶ କରି ଶିଳାକୁ ଦୁର୍ବଳ କରେ। ଫଳରେ ପଥର ଓ ମାଟି ଖସିପାରେ।
ଭୂସ୍ଖଳନର ପ୍ରଭାବ : ଭୂସ୍ଖଳନ ଯୋଗୁଁ ରାସ୍ତା ବନ୍ଦ, ଘରବାଡ଼ି ଓ କୃଷିଜମି ନଷ୍ଟ, ଯାତାୟାତ ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ, ନଦୀପଥ ଅବରୋଧ ଏବଂ ଲୋକଙ୍କ ଜୀବନ ଓ ସମ୍ପତ୍ତିର କ୍ଷତି ହୋଇପାରେ। ସଂକ୍ଷେପରେ ପାହାଡ଼ିଆ ଅଞ୍ଚଳରେ ଅତ୍ୟଧିକ ବର୍ଷା, ଢାଲର ଅସ୍ଥିରତା, ବନନଷ୍ଟ, ଭୂମିକମ୍ପ, ନଦୀର କ୍ଷୟ ଏବଂ ଅବୈଜ୍ଞାନିକ ନିର୍ମାଣ କାମ ଭୂସ୍ଖଳନର ପ୍ରମୁଖ କାରଣ। ଗଛ ଲଗାଇବା, ଢାଲର ଉପଯୁକ୍ତ ସୁରକ୍ଷା, ଠିକ୍ ଜଳନିଷ୍କାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଓ ବୈଜ୍ଞାନିକ ଭାବରେ ନିର୍ମାଣ କରି ଏହାର ଝୁମ୍ପକୁ କମାଇପାରିବା।
