ସମୀକ୍ଷା ବ୍ୟୁରୋ ନ୍ୟୁଜ / ଭୁବନେଶ୍ୱର:
ଓଡ଼ିଶାର କୃଷି ଓ କୃଷିଭିତ୍ତିକ ବ୍ୟବସାୟର ବିକାଶରେ ଶୀତଳ ଭଣ୍ଡାରର ଅଭାବ ଏକ ବଡ଼ ସମସ୍ୟା ଭାବେ ଦେଖାଦେଉଛି। ଚାଷୀମାନେ ବର୍ଷସାରା ପରିଶ୍ରମ କରି ଆଳୁ, ପିଆଜ, ଟମାଟୋ, ବାଇଗଣ, କୋବି ଓ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ଫଳମୂଳ ଉତ୍ପାଦନ କରୁଛନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ଉତ୍ପାଦିତ ଫସଲକୁ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବା ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ଶୀତଳ ଭଣ୍ଡାରର ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ସୁବିଧା ନଥିବାରୁ ଚାଷୀଙ୍କଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ବ୍ୟବସାୟୀଙ୍କ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅନେକ ସମସ୍ୟାର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଉଛନ୍ତି। ଚାଷୀଙ୍କ ଉପରେ ପଡ଼ୁଛି ଆର୍ଥିକ ବୋଝ, ଅମଳ ସମୟରେ ବଜାରକୁ ଏକାସାଙ୍ଗରେ ବହୁ ପରିମାଣରେ ପନିପରିବା ଆସିଲେ ଦର ହ୍ରାସ ପାଇବାର ଆଶଙ୍କା ରହିଥାଏ। ଏଭଳି ସମୟରେ ଚାଷୀମାନେ ନିଜ ଉତ୍ପାଦକୁ ସଂରକ୍ଷଣ କରି ଉପଯୁକ୍ତ ଦର ମିଳିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅପେକ୍ଷା କରିପାରନ୍ତି ନାହିଁ। ଫଳରେ କମ୍ ଦରରେ ଉତ୍ପାଦ ବିକ୍ରି କରିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହେଉଛନ୍ତି। ଅନ୍ୟପଟେ, ଅଧିକ ଗରମ, ଆର୍ଦ୍ରତା ଓ ଉପଯୁକ୍ତ ସଂରକ୍ଷଣ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ଅଭାବ ଯୋଗୁଁ ଅନେକ ଶୀଘ୍ର ନଷ୍ଟ ହେଉଥିବା କୃଷିଜାତ ଦ୍ରବ୍ୟର ଗୁଣବତ୍ତା ହ୍ରାସ ପାଏ। କେତେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଉତ୍ପାଦ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯିବାରୁ ଚାଷୀଙ୍କୁ ସିଧାସଳଖ କ୍ଷତି ସହିବାକୁ ପଡ଼େ। ଚାଷ ପାଇଁ ହୋଇଥିବା ଖର୍ଚ୍ଚ ଉଠାଇବା ମଧ୍ୟ କଷ୍ଟକର ହୋଇପଡ଼େ।
ବ୍ୟବସାୟୀଙ୍କ ପାଇଁ ବଢ଼ୁଛି ସମସ୍ୟା, ଶୀତଳ ଭଣ୍ଡାରର ଅଭାବ କେବଳ ଚାଷୀଙ୍କୁ ନୁହେଁ, ପନିପରିବା ବ୍ୟବସାୟୀ, ହୋଲସେଲ ବ୍ୟବସାୟୀ ଓ ଖୁଚୁରା ବିକ୍ରେତାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଭାବିତ କରୁଛି। ଆବଶ୍ୟକ ସଂରକ୍ଷଣ ସୁବିଧା ନଥିବାରୁ ସେମାନେ ଏକାଥରେ ଅଧିକ ପରିମାଣରେ ସାମଗ୍ରୀ କିଣି ରଖିବାକୁ ଅସୁବିଧା ଭୋଗୁଛନ୍ତି। ଫଳରେ ପରିବହନ ଖର୍ଚ୍ଚ, ସଂରକ୍ଷଣ ଖର୍ଚ୍ଚ ଓ ନଷ୍ଟ ହେଉଥିବା ସାମଗ୍ରୀର କ୍ଷତି ବ୍ୟବସାୟୀଙ୍କ ଲାଭକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରୁଛି। ଯେଉଁ ସମୟରେ ବଜାରରେ ପନିପରିବାର ଚାହିଦା ବଢ଼ୁଛି, ସେହି ସମୟରେ ଯୋଗାଣରେ ଅଭାବ ଦେଖାଦେଲେ ଦର ବୃଦ୍ଧିର ଆଶଙ୍କା ମଧ୍ୟ ରହୁଛି। ବର୍ତ୍ତମାନ ଓଡ଼ିଶାରେ ଶୀତଳ ଭଣ୍ଡାରର ସ୍ଥିତି କ’ଣ? ଓଡ଼ିଶା ସରକାରଙ୍କ କୃଷି ଓ କୃଷକ ସଶକ୍ତିକରଣ ବିଭାଗର ତଥ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ, ରାଜ୍ୟରେ ଶୀତଳ ଭଣ୍ଡାରର ସୁବିଧା ବୃଦ୍ଧି ଏବଂ ଅଚଳ ଭଣ୍ଡାରଗୁଡ଼ିକୁ ପୁନଃ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ୨୦୨୫ ମସିହାରେ ଏକ ଆର୍ଥିକ ସହାୟତା ଯୋଜନା ଘୋଷଣା କରାଯାଇଛି। ରାଜ୍ୟର ୫୮ଟି ଉପଖଣ୍ଡରେ ଅତି କମ୍ରେ ଗୋଟିଏ ଶୀତଳ ଭଣ୍ଡାର ସ୍ଥାପନ କରିବା ଏହି ଯୋଜନାର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଲକ୍ଷ୍ୟ। ଏହି ପଦକ୍ଷେପର ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଉଛି ଫସଲ ଅମଳ ପରବର୍ତ୍ତୀ କ୍ଷତି କମାଇବା, ଚାଷୀଙ୍କୁ ଉନ୍ନତ ବଜାର ସୁଯୋଗ ଦେବା ଏବଂ ଅମଳ ସମୟରେ କମ୍ ଦରରେ ଫସଲ ବିକ୍ରି କରିବାର ବାଧ୍ୟବାଧକତା ହ୍ରାସ କରିବା। ତେବେ ଯୋଜନା ଘୋଷଣା ହେବା ଓ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅଞ୍ଚଳରେ ନିୟମିତ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ଶୀତଳ ଭଣ୍ଡାର ଉପଲବ୍ଧ ହେବା ମଧ୍ୟରେ ତଫାତ ରହିଛି। ତେଣୁ ଏହାର କାର୍ଯ୍ୟାନ୍ୱୟନ ଓ ସୁବିଧାର ବାସ୍ତବ ଉପଲବ୍ଧତା ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ।
ଏହି ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ ପାଇଁ କ’ଣ ଆବଶ୍ୟକ (୧)ଅଧିକ ଶୀତଳ ଭଣ୍ଡାର ସ୍ଥାପନ, ପନିପରିବା ଓ ଫଳମୂଳ ଅଧିକ ଉତ୍ପାଦିତ ହେଉଥିବା ଅଞ୍ଚଳରେ ଆବଶ୍ୟକତା ଅନୁସାରେ ନୂଆ ଶୀତଳ ଭଣ୍ଡାର ନିର୍ମାଣ କରିବା ଦରକାର। (୨)ଚାଷୀଙ୍କ ପାଇଁ ସୁଲଭ ଭଡ଼ା, ଛୋଟ ଓ ନାମମାତ୍ର ଜମି ଥିବା ଚାଷୀମାନେ ଯେପରି କମ୍ ଖର୍ଚ୍ଚରେ ଉତ୍ପାଦ ସଂରକ୍ଷଣ କରିପାରିବେ, ସେଥିପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ ବ୍ୟବସ୍ଥା ହେବା ଆବଶ୍ୟକ। (୩)ଆଧୁନିକ ଓ ସୌରଶକ୍ତି ଚାଳିତ ବ୍ୟବସ୍ଥା, ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଖର୍ଚ୍ଚ କମାଇବା ଏବଂ ଦୂରଦୂରାନ୍ତର ଅଞ୍ଚଳରେ ସଂରକ୍ଷଣ ସୁବିଧା ପହଞ୍ଚାଇବା ପାଇଁ ସୌରଶକ୍ତି ଚାଳିତ ଶୀତଳ ଗୃହ ଉପଯୋଗୀ ହୋଇପାରିବ।(୪)ବଜାର ସହ ସଂଯୋଗ, ଶୀତଳ ଭଣ୍ଡାର ସହ ପରିବହନ, ଗ୍ରେଡିଂ, ପ୍ୟାକିଂ ଓ ବିକ୍ରୟ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ଯୋଡ଼ିଲେ ଚାଷୀଙ୍କୁ ଭଲ ଦର ମିଳିବାର ସୁଯୋଗ ବଢ଼ିପାରିବ। ଶୀତଳ ଭଣ୍ଡାରର ଅଭାବ ଓଡ଼ିଶାର କୃଷି ଅର୍ଥନୀତି ପାଇଁ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଆହ୍ୱାନ। ଏହାର ପ୍ରଭାବ ଚାଷୀଙ୍କ ଆୟ, ବ୍ୟବସାୟୀଙ୍କ ଲାଭ, ଖାଦ୍ୟଦ୍ରବ୍ୟର ଅପଚୟ ଏବଂ ଗ୍ରାହକଙ୍କୁ ମିଳୁଥିବା ଦର ଉପରେ ପଡ଼ୁଛି। ତେଣୁ କେବଳ ନୂଆ ଶୀତଳ ଭଣ୍ଡାର ନିର୍ମାଣ ନୁହେଁ, ପୁରୁଣା ଅଚଳ ଭଣ୍ଡାରର ପୁନରୁଦ୍ଧାର, ନିୟମିତ ରକ୍ଷଣାବେକ୍ଷଣ, ସୁଲଭ ଭଡ଼ା ଏବଂ ଚାଷୀଙ୍କ ପାଇଁ ସହଜ ପ୍ରବେଶ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ଜରୁରୀ। ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥା ସଫଳ ହେଲେ ଚାଷୀ ନିଜ ଉତ୍ପାଦର ଉଚିତ ମୂଲ୍ୟ ପାଇପାରିବେ, ବ୍ୟବସାୟୀଙ୍କ କ୍ଷତି କମିବ ଏବଂ ଗ୍ରାହକଙ୍କୁ ବର୍ଷସାରା ତାଜା କୃଷିଜାତ ଦ୍ରବ୍ୟ ଉପଲବ୍ଧ କରାଇବା ସହଜ ହେବ।
