ସମୀକ୍ଷା/ ବ୍ୟୁରୋ ନ୍ୟୁଜ / ଭୁବନେଶ୍ୱର:
ଆଜ୍ଞା ହଁ, ଛତୁ ଚାଷ ଏକ ଭଲ ଆୟକାରୀ କୃଷି-ବ୍ୟବସାୟ ହୋଇପାରେ, କିନ୍ତୁ କେବଳ ଛତୁ ଚାଷ କଲେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ କୋଟିପତି ହୋଇଯିବେ—ଏହା କହିବା ଠିକ୍ ନୁହେଁ। ବଡ଼ ସ୍ତରରେ ଉତ୍ପାଦନ, ବଜାର, ପ୍ରସେସିଂ ଓ ଭଲ ବ୍ୟବସାୟ ପରିଚାଳନା ଦରକାର।
କାହିଁକି ଛତୁ ଚାଷରେ ସୁଯୋଗ ଅଛି?
ଓଡ଼ିଶାର ପରିବେଶରେ Paddy straw, Oyster/Dhingri ଏବଂ Milky mushroom ଚାଷ କରାଯାଇପାରେ। ICAR-CIWA, ଭୁବନେଶ୍ୱର ଅନୁସାରେ ଓଡ଼ିଶାରେ ପ୍ୟାଡି-ଷ୍ଟ୍ର, ଅଏଷ୍ଟର ଓ ମିଲ୍କି ଛତୁ ଉପଯୁକ୍ତ; ଅଏଷ୍ଟର ଛତୁ ପାଇଁ ପ୍ରାୟ 20–30°C ତାପମାତ୍ରା ଓ 80–85% ଆର୍ଦ୍ରତା ଉପଯୁକ୍ତ।
ଆୟର ବାସ୍ତବ ଉଦାହରଣ
ICARର ଏକ ଉଦାହରଣରେ 300–320ଟି oyster mushroom bag ପ୍ରତି cycle ରେ ପ୍ରାୟ 256–260 kg ଛତୁ ଉତ୍ପାଦନ ହୋଇଥିଲା। ସେଠାରେ ₹180–250/kg ମଧ୍ୟରେ ବିକ୍ରି ହୋଇ ପ୍ରତି cycle ପ୍ରାୟ ₹45,000–50,000 net profit ରିପୋର୍ଟ ହୋଇଛି।
ଅନ୍ୟ ଏକ ICAR ଉଦାହରଣରେ 500ଟି oyster mushroom bagକୁ staggered batch ଭାବେ କରି ପ୍ରାୟ ₹12,000/ମାସ net income ଲକ୍ଷ୍ୟ କରାଯାଇପାରେ ବୋଲି ଉଲ୍ଲେଖ ଅଛି।
ତେବେ କୋଟି ଟଙ୍କା କିପରି ସମ୍ଭବ?
ବଡ଼ ବ୍ୟବସାୟରେ କେବଳ fresh mushroom ବିକ୍ରି ନକରି—
🍄 Fresh mushroom
🥫 Pickle
🌾 Dried mushroom
🥣 Mushroom powder
📦 Branded/packed mushroom
🌱 Quality spawn production
🏪 Hotel, restaurant, supermarket ଓ wholesale marketକୁ supply
ଭଳି ଅନେକ ଆୟ ଉତ୍ସ ତିଆରି କରାଯାଇପାରେ। ICARର ଅନୁଭବରେ farmers ମାନେ dried mushroom, mushroom powder ଓ pickle ଭଳି value-added products ମଧ୍ୟ ତିଆରି କରିଛନ୍ତି।
କେଉଁଠି ବିପଦ ଅଛି?
ଛତୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶୀଘ୍ର ନଷ୍ଟ ହୋଇପାରେ। Quality spawn, temperature, humidity, hygiene, contamination ଓ market price ଠିକ୍ ନଥିଲେ ଲାଭ କମିପାରେ। ICAR ମଧ୍ୟ quality spawn, cleanliness, environmental management ଓ marketingକୁ ସଫଳତାର ମୁଖ୍ୟ ଅଂଶ ବୋଲି ଦର୍ଶାଇଛି।
ଛତୁ ଚାଷରେ କମ୍ ସ୍ଥାନ ଓ ତୁଳନାମୂଳକ କମ୍ ପୁଞ୍ଜିରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଧୀରେଧୀରେ ବଡ଼ enterprise କରିବାର ସୁଯୋଗ ଅଛି। କିନ୍ତୁ “ଛତୁ ଚାଷ = ନିଶ୍ଚିତ କୋଟିପତି” ନୁହେଁ; “ଛତୁ ଚାଷ + ବଡ଼ production + ଭଲ marketing + value addition = ବଡ଼ ବ୍ୟବସାୟର ସମ୍ଭାବନା।”
