ସମୀକ୍ଷା ବ୍ୟୁରୋ ନ୍ୟୁଜ / ଭୁବନେଶ୍ୱର:
ଓଡ଼ିଶାକୁ ନକ୍ସଲମୁକ୍ତ କରିବା ଦିଗରେ ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା ସହ ଆଦିବାସୀ ଅଞ୍ଚଳରେ ବିକାଶ, ଶିକ୍ଷା, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟସେବା ଓ ଜୀବିକାର ସୁଯୋଗ ବୃଦ୍ଧି କରିବା ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଲକ୍ଷ୍ୟ। ଦୀର୍ଘ ବର୍ଷ ଧରି ମାଓବାଦୀ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପର ପ୍ରଭାବରେ ରହିଥିବା ଓଡ଼ିଶାର କିଛି ଅଞ୍ଚଳରେ ଶାନ୍ତି ଓ ସ୍ୱାଭାବିକ ଜୀବନ ଫେରାଇ ଆଣିବା ପାଇଁ ସରକାର, ସୁରକ୍ଷା ବାହିନୀ ଓ ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକଙ୍କ ଭୂମିକା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ଓଡ଼ିଶାର ମାଲକାନଗିରି, କୋରାପୁଟ, ରାୟଗଡ଼ା, କନ୍ଧମାଳ ଓ ଅନ୍ୟ କେତେକ ଜିଲ୍ଲାର କିଛି ଅଞ୍ଚଳ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ମାଓବାଦୀ ଗତିବିଧିର ପ୍ରଭାବରେ ରହିଆସିଛି। ଏହାର ପ୍ରଭାବରେ ଅନେକ ସ୍ଥାନରେ ରାସ୍ତାଘାଟ ନିର୍ମାଣ, ଯୋଗାଯୋଗ, ଶିକ୍ଷା ଓ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟସେବାର ବିକାଶ ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଥିଲା। ମାଓବାଦୀ ହିଂସାକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ପାଇଁ ରାଜ୍ୟ ପୁଲିସ, ଓଡ଼ିଶାର ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ସୁରକ୍ଷା ବାହିନୀ ଏବଂ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ସୁରକ୍ଷା ବଳ ମିଳିତ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଆସୁଛନ୍ତି। ଗୁଇନ୍ଦା ତଥ୍ୟ ଆଧାରରେ ଅଭିଯାନ, ସୀମାନ୍ତ ଅଞ୍ଚଳରେ ନିରୀକ୍ଷଣ ଓ ସ୍ଥାନୀୟ ପ୍ରଶାସନ ସହ ସମନ୍ୱୟ ଏହି ପ୍ରୟାସର ମୁଖ୍ୟ ଅଂଶ। ତେବେ ନକ୍ସଲ ପ୍ରଭାବ ହ୍ରାସର ପ୍ରକୃତ ସଫଳତା କେବଳ ଅଭିଯାନରେ ନୁହେଁ, ବରଂ ଲୋକମାନେ ଭୟମୁକ୍ତ ଭାବେ ଜୀବନଯାପନ କରିପାରୁଛନ୍ତି କି ନାହିଁ, ତାହା ଉପରେ ମଧ୍ୟ ନିର୍ଭର କରେ।
୨. ଆତ୍ମସମର୍ପଣ ଓ ପୁନର୍ବାସ ନୀତିରେ ଗୁରୁତ୍ୱ : ନକ୍ସଲମୁକ୍ତ ଓଡ଼ିଶା ଗଠନରେ ହିଂସାର ପଥ ଛାଡ଼ି ସମାଜର ମୁଖ୍ୟସ୍ରୋତକୁ ଫେରିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ପାଇଁ ଆତ୍ମସମର୍ପଣ ଓ ପୁନର୍ବାସ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଏକ ମୁଖ୍ୟ ପଦକ୍ଷେପ। ଓଡ଼ିଶା ସରକାରଙ୍କ ଗୃହ ବିଭାଗ ୨୦୨୫ ଓ ୨୦୨୬ରେ ବାମପନ୍ଥୀ ଉଗ୍ରବାଦୀଙ୍କ ଆତ୍ମସମର୍ପଣ ଓ ପୁନର୍ବାସ ସମ୍ପର୍କିତ ସଂଶୋଧିତ ଯୋଜନା ପ୍ରକାଶ କରିଛି। ଏହାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ହିଂସାରୁ ଦୂରେଇ ଆସୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଆଇନସମ୍ମତ ଜୀବନ, ଜୀବିକା ଓ ସାମାଜିକ ପୁନଃସ୍ଥାପନର ସୁଯୋଗ ଦେବା।
ପୁନର୍ବାସର ସଫଳତା ପାଇଁ ଆର୍ଥିକ ସହାୟତା ସହିତ ଦକ୍ଷତା ବିକାଶ, ରୋଜଗାର, ପରିବାରର ସୁରକ୍ଷା ଓ ସମାଜରେ ପୁନଃସ୍ୱୀକୃତି ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେବା ଆବଶ୍ୟକ।
୩. ଆଦିବାସୀ ଅଞ୍ଚଳରେ ବିକାଶର ନୂଆ ଦିଗ :ନକ୍ସଲବାଦର ପ୍ରଭାବ ହ୍ରାସ ପାଇଁ କେବଳ ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା ଯଥେଷ୍ଟ ନୁହେଁ। ଦୁର୍ଗମ ଅଞ୍ଚଳର ଲୋକଙ୍କ ପାଖରେ ମୌଳିକ ସୁବିଧା ପହଞ୍ଚାଇବା ମଧ୍ୟ ସମାନ ଭାବରେ ଜରୁରୀ। ରାସ୍ତା ଓ ଯୋଗାଯୋଗ: ଦୁର୍ଗମ ଗାଁଗୁଡ଼ିକୁ ସବୁଦିନିଆ ରାସ୍ତା ଓ ମୋବାଇଲ୍ ନେଟୱର୍କ ସହ ଯୋଡ଼ିବା। ଶିକ୍ଷା: ଆଦିବାସୀ ପିଲାମାନଙ୍କୁ ଗୁଣାତ୍ମକ ଶିକ୍ଷା, ଛାତ୍ରାବାସ ଓ ବୃତ୍ତିଗତ ତାଲିମର ସୁଯୋଗ ଦେବା। ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟସେବା: ଦୁର୍ଗମ ଅଞ୍ଚଳରେ ଡାକ୍ତର, ଔଷଧ, ଆମ୍ବୁଲାନ୍ସ ଓ ନିୟମିତ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଶିବିରର ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିବା। ଜୀବିକା: କୃଷି, ଜଙ୍ଗଲଜାତ ଦ୍ରବ୍ୟ, ହସ୍ତଶିଳ୍ପ ଓ ସ୍ଥାନୀୟ ଉଦ୍ୟୋଗ ମାଧ୍ୟମରେ ରୋଜଗାର ବଢ଼ାଇବା। ସରକାରୀ ସେବା: ବ୍ୟାଙ୍କିଙ୍ଗ୍, ରାସନ, ପେନ୍ସନ୍ ଓ ଅନ୍ୟ ସରକାରୀ ଯୋଜନାର ସୁବିଧା ଗାଁସ୍ତରରେ ପହଞ୍ଚାଇବା। କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ତଥ୍ୟ ଅନୁସାରେ, ନକ୍ସଲ ପ୍ରଭାବିତ ଅଞ୍ଚଳରେ ରାସ୍ତା, ମୋବାଇଲ୍ ଟାୱାର, ବ୍ୟାଙ୍କିଙ୍ଗ୍ ସେବା ଓ ଦକ୍ଷତା ବିକାଶ କେନ୍ଦ୍ରର ସମ୍ପ୍ରସାରଣ ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯାଇଛି।
୪. ୨୦୨୬ରେ ନକ୍ସଲମୁକ୍ତ ଭାରତ ଦିଗରେ ବଡ଼ ପରିବର୍ତ୍ତନ: କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ୨୦୨୬ ମସିହାର ଘୋଷଣା ଅନୁଯାୟୀ, ମାର୍ଚ୍ଚ ୩୧, ୨୦୨୬ ସୁଦ୍ଧା ଭାରତରେ ନକ୍ସଲବାଦକୁ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଭାବେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ଦିଗରେ ଏକ ବଡ଼ ସଫଳତା ହାସଲ ହୋଇଛି। ସରକାରଙ୍କ ତଥ୍ୟ ଅନୁସାରେ, ଦେଶରେ ନକ୍ସଲ ପ୍ରଭାବିତ ଜିଲ୍ଲାର ସଂଖ୍ୟା ହ୍ରାସ ପାଇ ଶୂନକୁ ଆସିଛି। ତଥାପି କେତେକ ଅଞ୍ଚଳରେ ନିରୀକ୍ଷଣ ଓ ବିକାଶମୂଳକ କାର୍ଯ୍ୟ ଜାରି ରଖିବା ଆବଶ୍ୟକ ବୋଲି ସରକାର ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି।
ଏହି ଜାତୀୟ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଓଡ଼ିଶା ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଗୁରୁତ୍ୱ ବହନ କରେ। ତେବେ ଦେଶରେ ନକ୍ସଲ ପ୍ରଭାବିତ ଜିଲ୍ଲା ଶୂନ ହେବା ଏବଂ ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅଞ୍ଚଳରେ ନକ୍ସଲ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବନ୍ଦ ହେବା ଦୁଇଟି ଭିନ୍ନ ବିଷୟ। ଏହାର ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ ପାଇଁ ରାଜ୍ୟଭିତ୍ତିକ ନୂତନ ତଥ୍ୟ ଓ ସୁରକ୍ଷା ସମୀକ୍ଷା ଆବଶ୍ୟକ।
୫. ନକ୍ସଲମୁକ୍ତ ଓଡ଼ିଶା ପାଇଁ ଆଗାମୀ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ : ନକ୍ସଲ ପ୍ରଭାବ କମିବା ପରେ ମଧ୍ୟ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ଶାନ୍ତି ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବା ଏକ ବଡ଼ ଆହ୍ୱାନ। ଏଥିପାଇଁ କିଛି ମୁଖ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ନିରନ୍ତର କାର୍ଯ୍ୟ ଜରୁରୀ।
- ଦୁର୍ଗମ ଅଞ୍ଚଳରେ ନିୟମିତ ସୁରକ୍ଷା ଓ ପ୍ରଶାସନିକ ଉପସ୍ଥିତି ବଜାୟ ରଖିବା।
- ଆଦିବାସୀଙ୍କ ଜମି, ଜଙ୍ଗଲ ଅଧିକାର ଓ ପାରମ୍ପରିକ ଜୀବିକାକୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେବା।
- ଯୁବପିଢ଼ିଙ୍କ ପାଇଁ ଶିକ୍ଷା, ଦକ୍ଷତା ଓ ନିଯୁକ୍ତିର ସୁଯୋଗ ବଢ଼ାଇବା।
- ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ଅଭିଯୋଗର ଶୀଘ୍ର ସମାଧାନ ଏବଂ ସରକାରୀ ଯୋଜନାରେ ସ୍ୱଚ୍ଛତା ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା।
- ଆତ୍ମସମର୍ପଣ କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଆଇନ ଅନୁଯାୟୀ ପୁନର୍ବାସର ସୁଯୋଗ ଦେବା ଏବଂ ହିଂସା ପୁନରାବୃତ୍ତି ରୋକିବା।
ନକ୍ସଲମୁକ୍ତ ଓଡ଼ିଶା କେବଳ ଏକ ସୁରକ୍ଷାଗତ ଲକ୍ଷ୍ୟ ନୁହେଁ; ଏହା ଶାନ୍ତି, ମାନବୀୟ ମର୍ଯ୍ୟାଦା ଓ ସମାନ ବିକାଶର ସ୍ୱପ୍ନ। ସୁରକ୍ଷା ବାହିନୀର ପ୍ରୟାସ, ସରକାରଙ୍କ ପୁନର୍ବାସ ନୀତି, ପ୍ରଶାସନର ଦାୟିତ୍ୱ ଓ ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକଙ୍କ ସହଯୋଗ ଏହି ଲକ୍ଷ୍ୟକୁ ସଫଳ କରିପାରିବ।
ଓଡ଼ିଶାର ଦୁର୍ଗମ ଗାଁରେ ଯେତେବେଳେ ପିଲାମାନେ ନିର୍ଭୟରେ ସ୍କୁଲ୍ ଯିବେ, ରୋଗୀ ସମୟରେ ଚିକିତ୍ସା ପାଇବେ, ଯୁବକଯୁବତୀଙ୍କୁ ରୋଜଗାର ମିଳିବ ଏବଂ ଆଦିବାସୀ ପରିବାର ନିଜ ଅଧିକାର ସହ ସମ୍ମାନରେ ବଞ୍ଚିପାରିବେ, ସେତେବେଳେ ନକ୍ସଲମୁକ୍ତ ଓଡ଼ିଶାର ଲକ୍ଷ୍ୟ ପ୍ରକୃତ ଅର୍ଥରେ ସାର୍ଥକ ହେବ।
