ସମୀକ୍ଷା ବ୍ୟୁରୋ ନ୍ୟୁଜ / ଭୁବନେଶ୍ୱର:
ଆଧୁନିକ ସମାଜରେ ନାରୀ ଶିକ୍ଷା, ମହିଳା ସଶକ୍ତୀକରଣ ଓ ନାରୀଙ୍କ ଅଧିକାରକୁ ନେଇ ଅନେକ ସଚେତନତା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଆଜି ବି ସମାଜରୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଦୂର ହୋଇପାରିନାହିଁ ଯୌତୁକ ପ୍ରଥା। ବିବାହ ପରେ ଅଧିକ ଟଙ୍କା, ସୁନା, ଗାଡ଼ି ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସାମଗ୍ରୀ ଦାବି କରି ଅନେକ ମହିଳାଙ୍କୁ ନିର୍ଯାତନା ଦିଆଯାଉଥିବା ଅଭିଯୋଗ ସାମ୍ନାକୁ ଆସୁଛି। କେତେକ ଘଟଣାରେ ଏହି ନିର୍ଯାତନା ମହିଳାଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁର କାରଣ ହେଉଥିବା ଅଭିଯୋଗ ମଧ୍ୟ ହେଉଛି। ଏହା କେବଳ ଗୋଟିଏ ପରିବାରର ସମସ୍ୟା ନୁହେଁ, ବରଂ ସମଗ୍ର ସମାଜ ପାଇଁ ଏକ ଗମ୍ଭୀର ଚିନ୍ତାର ବିଷୟ। ଯୌତୁକ ନିର୍ଯାତନାର ଚିତ୍ର ଏବେ ବି ଚିନ୍ତାଜନକ, ବିବାହ ଦୁଇଟି ପରିବାର ମଧ୍ୟରେ ଏକ ସାମାଜିକ ଓ ଭାବନାତ୍ମକ ସମ୍ପର୍କ ସୃଷ୍ଟି କରେ। କିନ୍ତୁ ଏହି ପବିତ୍ର ସମ୍ପର୍କ ଯେତେବେଳେ ଅର୍ଥ ଓ ସମ୍ପତ୍ତିର ହିସାବରେ ସୀମିତ ହୋଇଯାଏ, ସେତେବେଳେ ତାହାର ପ୍ରଭାବ ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ପଡ଼େ ନବବଧୂଙ୍କ ଉପରେ। କେତେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ବିବାହ ସମୟରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ଉପହାରରେ ଅସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ ଶାଶୂଘର ପକ୍ଷରୁ ଅଧିକ ଟଙ୍କା କିମ୍ବା ସାମଗ୍ରୀ ଦାବି କରାଯାଉଥିବା ଅଭିଯୋଗ ଆସେ। ଦାବି ପୂରଣ ନହେଲେ ମାନସିକ ଚାପ, ଗାଳିଗୁଲଜ, ଅପମାନ ଓ ଶାରୀରିକ ନିର୍ଯାତନା ଭଳି ଘଟଣା ଘଟିପାରେ। ଏପରି ପରିବେଶରେ ମହିଳାଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା, ସ୍ୱାଭିମାନ ଓ ମାନସିକ ସୁସ୍ଥତା ପ୍ରଭାବିତ ହୁଏ।
ଏନ୍ସିଆର୍ବି ତଥ୍ୟ ଅନୁଯାଇ, ଭାରତରେ ମହିଳାଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଅପରାଧ ସମ୍ପର୍କରେ ଜାତୀୟ ଅପରାଧ ରେକର୍ଡ ବ୍ୟୁରୋ (NCRB)ର ୨୦୨୪ ବର୍ଷର ରିପୋର୍ଟ ଅନୁସାରେ, ଦେଶରେ ଯୌତୁକଜନିତ ମୃତ୍ୟୁର ୫,୭୩୭ଟି ମାମଲା ଏବଂ ସ୍ୱାମୀ କିମ୍ବା ତାଙ୍କ ସମ୍ପର୍କୀୟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ଯାତନାର ୧,୨୦,୦୨୭ଟି ମାମଲା ରେକର୍ଡ ହୋଇଥିଲା।
ଏହି ତଥ୍ୟ ଦର୍ଶାଉଛି ଯେ ଆଇନ ଓ ସଚେତନତା ସତ୍ତ୍ୱେ ମହିଳାଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଆହୁରି ଅନେକ କାମ କରିବାର ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଛି। ତେବେ ଏହି ସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକ ପଞ୍ଜୀକୃତ ମାମଲାକୁ ଦର୍ଶାଏ; ବାସ୍ତବରେ ଘଟୁଥିବା ସମସ୍ତ ଘଟଣା ଏଥିରେ ରହିଛି ବୋଲି କୁହାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ।
ସାମାଜିକ ଚାପ: ବିବାହରେ ଅଧିକ ଟଙ୍କା ଓ ଉପହାର ଦେବାକୁ ପରିବାରର ସମ୍ମାନ ସହ ଯୋଡ଼ି ଦେଖାଯାଏ। ପୁରୁଷପ୍ରଧାନ ମାନସିକତା: କେତେକ ଲୋକ ମହିଳାଙ୍କୁ ସମାନ ଅଧିକାର ଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଭାବେ ନଦେଖି ସମ୍ପତ୍ତି ଆଣିବାର ମାଧ୍ୟମ ଭାବେ ବିଚାର କରନ୍ତି। ଆର୍ଥିକ ନିର୍ଭରଶୀଳତା: ଆର୍ଥିକ ସ୍ୱାଧୀନତାର ଅଭାବରେ କେତେକ ମହିଳା ନିର୍ଯାତନା ବିରୋଧରେ ସ୍ୱର ଉଠାଇବାରେ ଅସୁବିଧା ଅନୁଭବ କରନ୍ତି। ଅଭିଯୋଗ କରିବାରେ ଦ୍ୱିଧା: ପରିବାର ଭାଙ୍ଗିଯିବାର ଭୟ, ସାମାଜିକ ଅପବାଦ ଓ ଭବିଷ୍ୟତକୁ ନେଇ ଚିନ୍ତା ଯୋଗୁଁ କେତେକ ଘଟଣାରେ ଅଭିଯୋଗ କରିବାରେ ବିଳମ୍ବ ହୁଏ। ଯୌତୁକ ନିର୍ଯାତନା ବିରୋଧରେ ରହିଛି ଅନେକ ଆଇନ, ଭାରତରେ ଯୌତୁକ ଦାବି, ଗ୍ରହଣ ଓ ପ୍ରଦାନକୁ ଆଇନ ନିଷିଦ୍ଧ କରିଛି। ଯୌତୁକ ନିଷେଧ ଆଇନ, ୧୯୬୧ ସହିତ ଭାରତୀୟ ନ୍ୟାୟ ସଂହିତା, ୨୦୨୩ରେ ମଧ୍ୟ ଯୌତୁକଜନିତ ମୃତ୍ୟୁ ଓ ସ୍ୱାମୀ କିମ୍ବା ତାଙ୍କ ସମ୍ପର୍କୀୟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ଯାତନା ବିରୋଧରେ ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିଛି। ଏହା ସହିତ ଘରୋଇ ହିଂସାରୁ ମହିଳାଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା ଆଇନ, ୨୦୦୫ ମହିଳାଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଆଇନଗତ ସହାୟତା ପାଇବାର ସୁଯୋଗ ଦେଇଥାଏ।
କେବଳ ଆଇନ ତିଆରି କରିଦେଲେ ଏହି ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ ହେବ ନାହିଁ। ଅଭିଯୋଗର ନିରପେକ୍ଷ ତଦନ୍ତ, ଦୋଷୀଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଆଇନଗତ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଓ ପୀଡ଼ିତାଙ୍କୁ ଆବଶ୍ୟକ ସହାୟତା ଯୋଗାଇଦେବା ମଧ୍ୟ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ଯୌତୁକ ପ୍ରଥାକୁ ରୋକିବା ପାଇଁ ପ୍ରଥମେ ମାନସିକତାରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଣିବା ଆବଶ୍ୟକ। ବିବାହକୁ ଧନସମ୍ପତ୍ତିର ଆଦାନପ୍ରଦାନ ନୁହେଁ, ବରଂ ପାରସ୍ପରିକ ସମ୍ମାନ, ବିଶ୍ୱାସ ଓ ସମାନତାର ସମ୍ପର୍କ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଉଚିତ। ପରିବାର, ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନ, ସାମାଜିକ ସଂଗଠନ ଓ ଗଣମାଧ୍ୟମ ଏ ଦିଗରେ ସଚେତନତା ବଢ଼ାଇପାରିବେ। ନିର୍ଯାତନାର ଶିକାର ହେଉଥିବା ମହିଳାଙ୍କୁ ଦୋଷ ଦେବା ପରିବର୍ତ୍ତେ ତାଙ୍କ କଥା ଶୁଣିବା, ସୁରକ୍ଷା ଦେବା ଓ ଆଇନଗତ ସହାୟତା ପାଇବାରେ ସହଯୋଗ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ। ବଧୂ ହତ୍ୟା ଓ ଯୌତୁକ ନିର୍ଯାତନା କେବଳ ଏକ ଅପରାଧ ନୁହେଁ, ଏହା ମାନବିକତା ଓ ନାରୀଙ୍କ ସମ୍ମାନ ପ୍ରତି ଏକ ଗଭୀର ଆଘାତ। ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଯୌତୁକକୁ ସାମାଜିକ ପ୍ରତିଷ୍ଠାର ପ୍ରତୀକ ଭାବେ ଦେଖାଯିବ, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି କୁପ୍ରଥାକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଦୂର କରିବା କଷ୍ଟକର ହେବ।
